Dlaczego przemoc psychiczna jest tak trudna do udowodnienia?

Rozwód to zawsze trudne doświadczenie, ale jeszcze trudniejsze staje się wtedy, gdy w grę wchodzi przemoc psychiczna. W odróżnieniu od przemocy fizycznej nie zostawia siniaków ani złamań, lecz głębokie rany na psychice. Sąd jednak wymaga dowodów – a te w sprawach o znęcanie się emocjonalne są znacznie trudniejsze do zebrania. Dlatego tak istotne jest odpowiednie przygotowanie się do procesu.

Czym jest przemoc psychiczna według prawa?

Przemoc psychiczna to wszelkie działania, które mają na celu kontrolowanie, upokarzanie, izolowanie albo zastraszanie współmałżonka. Mogą to być m.in.:

• regularne obrażanie i poniżanie,
• kontrolowanie kontaktów z rodziną czy znajomymi,
• szantaż emocjonalny,
• ciągłe groźby odejścia, pozbawienia środków do życia, odebrania dzieci,
• manipulacje, które mają wywołać poczucie winy i podporządkowanie.

Polski kodeks karny w art. 207 §1 wskazuje, że znęcanie się psychiczne jest przestępstwem, a w postępowaniach rozwodowych może być uznane za przyczynę trwałego i zupełnego rozkładu pożycia.

Jakie znaczenie ma przemoc psychiczna w sprawie o rozwód?

Jeżeli sąd stwierdzi, że jeden z małżonków stosował przemoc psychiczną, może:

• orzec rozwód z wyłącznej winy sprawcy,
• przyznać ofierze korzystniejsze rozstrzygnięcia dotyczące opieki nad dziećmi,
• uwzględnić tę okoliczność przy podziale majątku,
• zwiększyć szansę na zasądzenie alimentów.

To sprawia, że udowodnienie przemocy psychicznej ma kluczowe znaczenie w wielu sprawach rozwodowych.

Jakie dowody mogą potwierdzić przemoc psychiczną?

Choć przemoc psychiczna jest trudna do uchwycenia, można ją udowodnić. Sąd bierze pod uwagę m.in.:

• zeznania świadków – np. członków rodziny, sąsiadów, przyjaciół, którzy widzieli skutki zachowania sprawcy,
• wiadomości SMS, e-maile, nagrania rozmów – pokazujące groźby, obelgi, kontrolę,
• opinię psychologa lub psychiatry – jeśli ofiara doznała uszczerbku na zdrowiu psychicznym,
• notatki policyjne, obdukcje lekarskie, zawiadomienia do Niebieskiej Karty,
• dokumentację ze szkoły dziecka, jeśli przemoc dotykała również relacji rodzinnych.

Najczęstsze trudności w gromadzeniu dowodów

• ofiary często wycofują się z obawy przed sprawcą,
• brak świadków – przemoc psychiczna zwykle dzieje się „za zamkniętymi drzwiami”,
• sprawcy potrafią manipulować otoczeniem, przez co ofiara bywa postrzegana jako „ta winna”,
• dowody bywają rozproszone i niepełne.

Dlatego tak ważne jest, by działać systematycznie – zapisywać wiadomości, zbierać dokumentację, prosić o wsparcie specjalistów.

Jak przygotować się do sprawy o rozwód z elementem przemocy psychicznej?

1. Zbierz wszystkie możliwe dowody – nawet te, które wydają się błahe.
2. Poproś psychologa o opinię – pomoże udokumentować skutki emocjonalne.
3. Zabezpiecz się przed dalszą przemocą – zgłoś sprawę na policję lub do ośrodka pomocy społecznej.
4. Skonsultuj się z prawnikiem – aby ułożyć strategię procesową i zdecydować, czy wnosić o rozwód z orzekaniem o winie.

Przemoc psychiczna a dzieci

W przypadku, gdy ofiara przemocy psychicznej ma dzieci, sąd bierze pod uwagę również ich sytuację. Długotrwałe konflikty, zastraszanie czy manipulowanie dzieckiem przez jednego z rodziców mogą skutkować ograniczeniem albo nawet odebraniem mu władzy rodzicielskiej.

Rozwód z elementem przemocy psychicznej jest szczególnie trudny – zarówno emocjonalnie, jak i dowodowo. Kluczowe jest zebranie dokumentów, świadków i opinii biegłych, które potwierdzą skalę problemu. Tylko wtedy sąd może orzec rozwód z winy sprawcy i przyznać ofierze należytą ochronę prawną.

mecenas.best wspiera osoby doświadczające przemocy psychicznej w małżeństwie. Pomożemy Ci zgromadzić dowody, przygotować pozew i skutecznie walczyć o swoje prawa w sądzie.