Czym jest ubezwłasnowolnienie?

Ubezwłasnowolnienie to formalna decyzja sądu, która ogranicza lub odbiera osobie możliwość podejmowania decyzji prawnych — po to, by ją chronić, a nie karać.

W Lublinie takie wnioski wpływają głównie w sprawach dotyczących:

• osób starszych z demencją,
• osób po udarach i ciężkich chorobach neurologicznych,
• osób uzależnionych (alkohol, narkotyki),
• osób z niepełnosprawnością intelektualną,
• osób z zaburzeniami psychicznymi (schizofrenia, psychozy, mania),
• osób, które nie kontrolują swoich finansów.

Ubezwłasnowolnienie ma chronić tę osobę przed krzywdą, oszustwami, zaciąganiem długów czy niebezpiecznymi decyzjami.

---

Rodzaje ubezwłasnowolnienia

W polskim prawie mamy dwa rodzaje:

---

1. Ubezwłasnowolnienie częściowe

Stosowane, gdy osoba:

• nie radzi sobie z codziennymi sprawami,
• wymaga wsparcia,
• ma obniżoną zdolność oceniania sytuacji,
• ma problemy emocjonalne lub poznawcze,
• jest podatna na manipulację.

Osoba ma ograniczoną zdolność do podejmowania decyzji, ale nadal zachowuje część swoich praw.

Sąd ustanawia wtedy kuratora.

---

2. Ubezwłasnowolnienie całkowite

Stosowane najczęściej przy:

• ciężkiej demencji,
• zaawansowanych chorobach psychicznych,
• poważnych niepełnosprawnościach intelektualnych,
• sytuacjach, gdy osoba nie rozumie konsekwencji swoich działań.

Wtedy sąd ustanawia opiekuna prawnego.

To poważny krok — dlatego sąd rozpatruje takie sprawy bardzo dokładnie.

---

Kiedy warto rozważyć ubezwłasnowolnienie?

Najczęstsze sytuacje zgłaszane w Lublinie:

• osoba starsza podpisuje wszystko, co jej podsuną – umowy, kredyty, pożyczki, sprzedaż mieszkania, „super promocje”, nieważne.
• osoba z demencją nie pamięta, gdzie jest, gubi się, odchodzi z domu.
• osoba chora psychicznie podejmuje ryzykowne działania.
• osoba uzależniona sprzedaje majątek rodzinny lub zadłuża mieszkanie.
• dorosłe dziecko z niepełnosprawnością intelektualną nie radzi sobie w życiu.

Ubezwłasnowolnienie ma chronić — prawnie i majątkowo.

---

Kto może złożyć wniosek w Lublinie?

Wniosek może złożyć:

• małżonek,
• krewni w linii prostej (dzieci, rodzice),
• rodzeństwo,
• przedstawiciel ustawowy,
• prokurator,
• Rzecznik Praw Obywatelskich.

Najczęściej robią to dzieci osoby chorej lub jej współmałżonek.

---

Gdzie składa się wniosek?

W Lublinie wniosek trafia do:

➡️ Sądu Okręgowego w Lublinie – Wydział Cywilny.

To jedyny sąd właściwy dla takich spraw w regionie.

---

Co trzeba dołączyć do wniosku?

Najważniejsze dokumenty to:

• dokumentacja medyczna,
• zaświadczenia od lekarzy,
• wypisy ze szpitala,
• diagnozy psychologiczne,
• opinie psychiatryczne,
• opis sytuacji rodzinnej,
• przykłady nieracjonalnych zachowań,
• dowody na narażanie siebie lub innych.

Im więcej dowodów, tym szybciej sprawa postępuje.

---

Jak wygląda proces w Lublinie?

Procedura jest podobna w całej Polsce, ale w Lublinie przebiega sprawnie — sąd ma duże doświadczenie.

---

1. Złożenie wniosku

Sąd sprawdza jego kompletność i wysyła zawiadomienia do stron.

---

2. Badanie biegłych

Kluczowy etap.

Osobę, której dotyczy wniosek, bada:

• biegły psychiatra,
• a czasem również psycholog kliniczny.

Badanie może odbyć się:

• w szpitalu,
• w poradni,
• w miejscu zamieszkania,
• w ośrodku zdrowia psychicznego.

Biegły ocenia:

• stan umysłu,
• pamięć,
• logiczne myślenie,
• zdolność podejmowania decyzji,
• ryzyko dla osoby i otoczenia.

---

3. Rozprawa

Sąd wysłuchuje:

• wnioskodawcę,
• rodzinę,
• świadków,
• czasem osobę, której wniosek dotyczy (jeśli jej stan na to pozwala).

---

4. Decyzja – postanowienie sądu

Sąd może:

• oddalić wniosek,
• ubezwłasnowolnić częściowo,
• ubezwłasnowolnić całkowicie.

Ustanawia też:

• kuratora
  lub
• opiekuna prawnego.

---

Czy ubezwłasnowolnienie można cofnąć?

Tak.
Jeśli stan osoby się poprawi, rodzina może złożyć wniosek o:

• zmianę ubezwłasnowolnienia z całkowitego na częściowe,
  lub
• całkowite uchylenie.

Sąd ponownie kieruje osobę na badanie biegłych.

---

Jak długo trwa sprawa w Lublinie?

Standardowo:

➡️ 6–12 miesięcy
W pilnych sytuacjach (np. zagrożenie majątkowe lub zdrowotne):

➡️ sąd może działać szybciej.

---

Jakie dokumenty warto przygotować?

• wszystkie diagnozy,
• dokumenty medyczne,
• zaświadczenia z poradni,
• notatki z policji lub pogotowia,
• zaświadczenia socjalne,
• pisma od lekarzy rodzinnych.

Sąd potrzebuje jak najpełniejszego obrazu sytuacji.

---

Przykłady z Lublina

• Rodzina złożyła wniosek w sprawie babci z demencją, która podpisała dwie umowy kredytowe — sąd ubezwłasnowolnił ją całkowicie.
• Syn chciał chronić ojca-alkoholika, który tracił cały majątek — ubezwłasnowolnienie częściowe.
• Osoba po udarze nie pamiętała, gdzie jest — sąd ustanowił opiekuna prawnego.

---

Ubezwłasnowolnienie w Lublinie to poważna, ale często konieczna procedura.
Ma chronić osobę chorą, zagubioną czy niesamodzielną przed:

• krzywdą,
• oszustwami,
• niebezpiecznymi decyzjami,
• utratą majątku,
• ryzykiem zdrowotnym.

Jeśli potrzebujesz przygotować wniosek, zebrać dowody lub przejść przez proces od A do Z — mecenas.best zapewnia pełne wsparcie prawne i prowadzi sprawy o ubezwłasnowolnienie w Lublinie od wielu lat.

---